Bu sayfadaki nisab değerleri 2025 yılına aittir.
nisab değerleri her yıl yeniden belirlenir. Resmî işlemleriniz için güncel tutarı Diyanet İşleri Başkanlığı üzerinden teyit edin.
Zekat Nedir?
Zekat, İslam'ın beş temel şartından biri olup, belirli bir servete sahip (nisab) Müslümanların mallarının %2.5'ini (kırkta birini) ihtiyaç sahiplerine vermesi gereken mali bir ibadettir. Zekat, hem malı temizler hem de toplumda sosyal adaleti sağlar.
Kur'an-ı Kerim'de zekat, namaz ile birlikte 82 yerde geçmektedir. Bu durum, İslam'da zekatın önemini açıkça göstermektedir.
Zekat Kime Farzdır?
Zekatın farz olması için şu şartların bulunması gerekir:
- Müslüman olmak: Zekat yalnızca Müslümanlara farzdır
- Akıl baliğ olmak: Ergenlik çağına ulaşmış olmak
- Hür olmak: Özgür birey olmak
- Nisab miktarına sahip olmak: Asgari zenginlik sınırına ulaşmak
- Bir yıl geçmesi (Havl): Malın üzerinden bir kameri yıl geçmiş olmak
Nisab Nedir? 2025 Nisab Değerleri
Nisab, zekat vermekle yükümlü olmak için sahip olunması gereken asgari mal miktarıdır. Nisab iki şekilde hesaplanır:
| Nisab Türü | Miktar | 2025 TL Değeri (Tahmini) |
|---|---|---|
| Altın Nisabı | 85 gram (20 miskal) | ~276.250 TL |
| Gümüş Nisabı | 595 gram (200 dirhem) | ~22.610 TL |
Önemli: Günümüzde çoğu âlim, fakirlerin lehine olan altın nisabınıesas almayı tavsiye etmektedir.
Zekat Oranı Nedir?
Zekat oranı %2.5 (kırkta bir veya 1/40)'tir. Bu oran tüm zekata tabi mallar için geçerlidir. Örneğin:
- 100.000 TL varlık = 2.500 TL zekat
- 1.000.000 TL varlık = 25.000 TL zekat
Zekata Tabi Mallar
| Mal Türü | Zekata Tabi mi? | Açıklama |
|---|---|---|
| Nakit Para (TL, Döviz) | ✓ Evet | Elde ve bankadaki tüm nakitler |
| Altın ve Gümüş | ✓ Evet | Ziynet dahil tüm altın/gümüş |
| Hisse Senedi / Fon | ✓ Evet | Piyasa değeri üzerinden |
| Ticari Mallar | ✓ Evet | Satış amaçlı stoklar |
| Kiralık Mülk Geliri | ✓ Evet | Kira geliri nakde dönerse |
| Oturulan Ev | ✗ Hayır | Temel ihtiyaç malları muaftır |
| Kullanılan Araba | ✗ Hayır | Kişisel kullanım amaçlıysa |
| Ev Eşyaları | ✗ Hayır | Günlük kullanım eşyaları |
Zekat Nasıl Hesaplanır?
Zekat hesaplaması şu adımlarla yapılır:
- Varlıkları toplayın: Zekata tabi tüm varlıklarınızın güncel TL değerini belirleyin
- Borçları çıkarın: Vadesi gelmiş borçlarınızı toplam varlıktan düşün
- Nisab kontrolü: Net servetiniz nisab miktarını aşıyor mu kontrol edin
- Zekat hesaplayın: Net serveti %2.5 ile çarparak zekat miktarını bulun
Formül: Zekat = (Toplam Varlıklar - Borçlar) × 0.025
Zekat Kimlere Verilir?
Kur'an-ı Kerim (Tevbe Suresi, 60. ayet) zekat verilecek 8 sınıfı belirlemiştir:
- Fakirler: Temel ihtiyaçlarını karşılayamayanlar
- Miskinler: Fakir olmayıp zor durumda olanlar
- Zekat memurları: Zekat toplayan görevliler
- Müellefe-i kulûb: Kalpleri İslam'a ısındırılmak istenenler
- Köleler: Özgürlüklerini satın almak isteyenler
- Borçlular: Borç batağına düşenler
- Allah yolunda olanlar: İslam için çalışanlar
- Yolda kalmışlar: Seyahatte zor duruma düşenler
Zekat Ne Zaman Verilir?
Zekat, malın üzerinden bir kameri yıl (354 gün) geçtikten sonra verilir. Ancak Ramazan ayında zekat vermek daha faziletli kabul edilir. Zekatı önceden (nisab oluştuktan sonra, yıl dolmadan) vermek de caizdir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Ziynet altınından zekat verilir mi?
Hanefi mezhebine göre evet, kullanılsın veya kullanılmasın tüm altın ve gümüşten zekat verilir. Diğer mezheplerde farklı görüşler vardır.
Ev kredisi borcum var, zekat vermeli miyim?
Sadece cari yıl içinde ödenmesi gereken taksitler borç olarak düşülebilir. Toplam kredi borcunun tamamı değil, yıllık taksit tutarı hesaba katılır.
Kripto paralar zekata tabi midir?
Evet, ticaret amacıyla tutulan kripto paralar zekata tabidir. Zekat gününde güncel TL değeri üzerinden hesaplanır.
Çocuklarımın malından zekat vermem gerekir mi?
Hanefi mezhebine göre çocukların malından zekat gerekmez. Ancak Şafii ve Hanbeli mezheplerinde velisi tarafından zekat verilmesi gerekir.
Zekat yerine sadaka verebilir miyim?
Hayır, zekat farz bir ibadettir ve sadaka ile karşılanamaz. Zekat, belirlenen 8 sınıfa verilmelidir. Sadaka ise nafile bir ibadettir ve herkese verilebilir.
Zekat Hesaplama Örneği
Ali Bey'in varlıklarını hesaplayalım:
- Bankada nakit: 150.000 TL
- Gram altın (50 gram): 162.500 TL
- Hisse senedi: 80.000 TL
- Alacaklar: 20.000 TL
- Toplam varlık: 412.500 TL
- Kredi taksiti (yıllık): 36.000 TL
- Net servet: 376.500 TL
Net servet (376.500 TL) altın nisabını (~276.250 TL) aştığı için zekat farzdır.
Zekat miktarı: 376.500 × 0.025 = 9.412,50 TL